Η ουροσήψη αποτελεί μια σοβαρή επιπλοκή λοίμωξης του ουροποιητικού συστήματος, κατά την οποία τα μικρόβια που προκαλούν τη λοίμωξη περνούν στην κυκλοφορία του αίματος. Με αυτόν τον τρόπο, προκαλείται μια γενικευμένη φλεγμονώδης αντίδραση στον οργανισμό. Προκαλείται κυρίως όταν μια ουρολοίμωξη μένει για πολύ καιρο χωρίς θεραπεία, και εξελίσσεται σε ορισμένες περιπτώσεις σε σήψη. Η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές για την υγεία του ασθενούς. 

Ποια είναι τα συμπτώματα της ουροσήψης;

Τα συμπτώματα που δίνει η ουροσήψη χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: αυτά που εμφανίζονται στο ουροποιητικό σύστημα, στην αρχή της λοίμωξης, κι αυτά που παρουσιάζονται όταν η λοίμωξη προχωρήσει στην κυκλοφορία του αίματος. Στην αρχή, ο ασθενής εμφανίζει συμπτώματα όπως τα παρακάτω:

• Πόνος ή κάψιμο κατά την ούρηση, που συνοδεύεται από δυσφορία χαμηλά στην κοιλιά.
• Συχνουρία και επιτακτική ανάγκη για ούρηση, ακόμη και με μικρή ποσότητα ούρων.
• Θολά, δύσοσμα ή αιματηρά ούρα, ένδειξη ενεργής λοίμωξης.
• Πόνος στη μέση ή στα πλευρά, ιδιαίτερα όταν έχει προσβληθεί ο νεφρός.

Όταν η λοίμωξη περάσει στην κυκλοφορία του αίματος, εμφανίζονται γενικά συμπτώματα σήψης, όπως:

• Υψηλός πυρετός ή χαμηλή θερμοκρασία σώματος, που υποδηλώνουν σοβαρή αντίδραση του οργανισμού.
• Ρίγος, έντονη κακουχία και αδυναμία, με εμφανή επιδείνωση της γενικής κατάστασης.
• Ταχυκαρδία και ταχύπνοια, καθώς το σώμα προσπαθεί να ανταποκριθεί στη φλεγμονή.
• Πτώση της αρτηριακής πίεσης, που μπορεί να οδηγήσει σε ζάλη ή λιποθυμία.
• Σύγχυση ή αποπροσανατολισμός, κυρίως σε ηλικιωμένους.
• Μειωμένη παραγωγή ούρων, ένδειξη πιθανής επιβάρυνσης της νεφρικής λειτουργίας.

Ουροσήψη: Αίτια και Παράγοντες κινδύνου

Στις περισσότερες περιπτώσεις ουροσήψης, το κύριο αίτιο πρόκλησης είναι μια βακτηριακή ουρολοίμωξη. Αυτή μπορεί να αφορά την ουροδόχο κύστη, τους νεφρούς ή την ουρήθρα. Σε περίπτωση όπου η λοίμωξη εξελιχθεί σε πυελονεφρίτιδα ή παραμείνει χωρίς κατάλληλη θεραπεία, ο κίνδυνος διασποράς μικροβίων στο αίμα αυξάνεται. 

Το συχνότερο μικρόβιο το οποίο ευθύνεται είναι το κολοβακτηρίδιο, ή αλλιώς Escherichia coli. Πρόκειται για ένα είδος βακτηρίου το οποίο ζει φυσιολογικά στο έντερο, αλλά συχνά προκαλεί λοιμώξεις στο ουροποιητικό σύστημα. Όταν τέτοιου είδους βακτήρια εμφανίζονται στο ουροποιητικό, και οι λοιμώξεις που προκαλούν μένουν χωρίς την κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή, ενδέχεται να προκληθεί σοβαρή λοίμωξη. Άλλοι, συχνοί παράγοντες οι οποίοι ενδέχεται να οδηγήσουν σε ουροσήψη είναι οι παρακάτω:

• Απόφραξη του ουροποιητικού συστήματος, όπως σε περιπτώσεις λίθων, υπερπλασίας προστάτη ή στενώσεων, που εμποδίζουν τη φυσιολογική ροή των ούρων.
• Χρήση ουροκαθετήρα, ιδιαίτερα όταν παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα.
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νοσήματα ή σε ασθενείς που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική αγωγή.
• Προχωρημένη ηλικία, όπου η άμυνα του οργανισμού είναι συχνά μειωμένη.
• Πρόσφατες ουρολογικές επεμβάσεις ή επεμβατικοί χειρισμοί στο ουροποιητικό σύστημα.

Διάγνωση της πάθησης

Ο ιατρός ξεκινά τη διάγνωση της ουροσήψης με κλινική εξέταση του ασθενή, των συμπτωμάτων του και του ιατρικού ιστορικού του. Επειδή πρόκειται για μια κατάσταση η οποία απαιτεί άμεση αντιμετώπιση, ο ιατρός θα πρέπει να εξετάσει γρήγορα τον ασθενή, τη θερμοκρασία, την αρτηριακή πίεση, τον καρδιακό ρυθμό και την αναπνοή του, προκειμένου να διαπιστώσει αν υπάρχει αντίδραση στη λοίμωξη. 

Παράλληλα, θα συστήσει ορισμένες εξετάσεις αίματος, με τις οποίες θα ελέγξει τους δείκτες φλεγμονής και της λειτουργίας των ζωτικών οργάνων. Θα ζητήσει επίσης καλλιέργεια ούρων, με σκοπό να εντοπίσει το βακτήριο το οποίο είναι υπεύθυνο για την λοίμωξη. Όταν ο ιατρός υποψιάζεται απόφραξη του ουροποιητικού συστήματος, θα ζητήσει κάποια απεικονιστική εξέταση. Είναι σημαντικό να διαγνωστεί εγκαίρως η ουροσήψη, για να ξεκινήσει άμεσα η θεραπεία και να μην εμφανίσει ο ασθενής περαιτέρω επιπλοκές. 

Ουροσήψη: Αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση της ουροσήψης ξεκινάει αμέσως μετά τη διάγνωσή της, στο νοσοκομείο. Βασικός στόχος του ιατρού είναι ο έλεγχος της λοίμωξης και η σταθεροποίηση της κατάστασης του ασθενούς. Έτσι, μειώνεται ο κίνδυνος να εμφανίσει ο ασθενής σοβαρές επιπλοκές, όπως το σηπτικό σοκ ή η πολυοργανική ανεπάρκεια. 

Πρώτο βήμα της αντιμετώπισης της ουροσήψης είναι η χορήγηση ενδοφλέβιων αντιβιοτικών ευρέος φάσματος. Αυτά προσαρμόζονται στη συνέχεια, με βάση τα αποτελέσματα των εξετάσεων που θα πραγματοποιήσει ο ασθενής. Παράλληλα, ο ιατρός θα χορηγήσει υγρά ενδοφλεβίως, για να διατηρηθεί η αρτηριακή πίεση και η καλή αιμάτωση των οργάνων. Σε περιπτώσεις σοβαρής υπότασης, ο ιατρός μπορεί να κρίνει απαραίτητη τη χρήση αγγειοδραστικών φαρμάκων. 

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να αντιμετωπιστεί το υποκείμενο αίτιο, το οποίο προκαλεί την ουροσήψη. Σε περιπτώσεις απόφραξης του ουροποιητικού, όπου υπάρχουν λίθοι ή υπερπλασία του προστάτη, η άμεση αποκατάσταση της ροής των ούρων είναι καίριας σημασίας. Σε ασθενείς με ουροκαθετήρα συχνά πρέπει να αντικαταστήσουν, ή ακόμα και να αφαιρέσουν, το εργαλείο. 

Πρόληψη και Τρόπος ζωής

Αν και η ουροσήψη είναι μια οξεία και σοβαρή κατάσταση, μπορεί να προληφθεί. Όταν ο ασθενής ζητά εγκαίρως βοήθεια για οποιαδήποτε λοίμωξη του ουροποιητικού, μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση ουροσήψης. Με τα πρώτα συμπτώματα, όπως πόνος κατά την ούρηση ή πυρετός, ο ασθενής οφείλει να αναζητήσει ιατρική βοήθεια. 

Οι μέθοδοι πρόληψης της ουροσήψης είναι ίδιες με εκείνες της ουρολοίμωξης. Επαρκής ενυδάτωση και καλή υγιεινή της γεννητικής περιοχής αποτελούν σημαντικούς παράγοντες αποφυγής της πάθησης. Παράλληλα, το άτομο θα πρέπει να αποφεύγει να κρατάει τα ούρα του για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς και να μην παραλείπει την καθημερινή ενυδάτωση. 

Ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Δρ. Ιωάννης Γαλανάκης, MD, PhD, FEBU, διαθέτει εκτεταμένη εμπειρία στη σύγχρονη Ουρολογία και υψηλή εξειδίκευση στη Ρομποτική και Λαπαροσκοπική Χειρουργική. Μετεκπαιδεύτηκε στην Ιταλία υπό τη διεύθυνση του Pr. Guglielmo Breda, πρωτοπόρου της λαπαροσκοπικής νεφρεκτομής στην Ευρώπη, και συνέχισε την εξειδίκευσή του στο Ηνωμένο Βασίλειο στη Λαπαροσκοπική Ουρολογία, την Ενδοουρολογία και την Ανδρολογία. Είναι Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος της Ευρωπαϊκής Πιστοποίησης Ουρολογίας (FEBU).

Διατελεί Διευθυντής στην Ουρολογική Κλινική του Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών και Διευθυντής Ουρολόγος στο Ιατρικό Κέντρο Ψυχικού. Για υπεύθυνη και έγκαιρη αντιμετώπιση ουρολογικών λοιμώξεων και επιπλοκών όπως η ουροσήψη, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί του.