Ο πριαπισμός αποτελεί μια ουρολογική πάθηση η οποία, παρά το γεγονός ότι είναι σοβαρή, παραμένει άγνωστη σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Χαρακτηριστικό της είναι η παρατεταμένη στύση του πέους. Πρόκειται για μια πάθηση η οποία πρέπει να αξιολογηθεί άμεσα από ιατρό, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμες λειτουργικές διαταραχές εάν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως. 

Δυστυχώς, ο πριαπισμός είναι μία από αυτές τις παθήσεις οι οποίες δύσκολα θα στείλουν τον ασθενή στον ιατρό του, καθώς το σημείο που αφορά του προκαλεί αμηχανία και ντροπή. Αυτό όμως καθυστερεί τη διάγνωσή της και επιβαρύνει την κατάσταση του ασθενούς, καθώς το θεραπευτικό πλάνο δεν ακολουθείται άμεσα. Για τον λόγο αυτό, οι άνδρες πρέπει να ενημερώνονται ενδελεχώς για τις παθήσεις οι οποίες αφορούν το ουρολογικό τους σύστημα, και να αποβάλλουν οποιαδήποτε ταμπού όταν πρέπει να μιλήσουν με τον ιατρό τους.

Λίγα λόγια για τον πριαπισμό

Ο πριαπισμός είναι μια παθολογική κατάσταση κατά την οποία η στύση του πέους διαρκεί περισσότερες από τέσσερις ώρες, και δεν σχετίζεται με σεξουαλική διέγερση ή επιθυμία για σεξουαλική συνεύρεση. Πρόκειται για μια κατάσταση η οποία είναι επείγουσα, καθώς η παρατεταμένη παραμονή του αίματος στο πέος προκαλεί σοβαρή βλάβη των ιστών.

Σε φυσιολογικές συνθήκες, η στύση είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας εισροής και εκροής αίματος στο πέος. Όταν η σεξουαλική διέγερση υποχωρεί, η εκροή αποκαθίσταται και το πέος επανέρχεται στη φυσιολογική του κατάσταση. Στον πριαπισμό, ο μηχανισμός αυτός διαταράσσεται, με αποτέλεσμα η στύση να επιμένει ανεξάρτητα από τα εξωτερικά ερεθίσματα.

Η κατάσταση δεν αποτελεί ένδειξη αυξημένης σεξουαλικής επιθυμίας, ούτε υποχωρεί με απλές συντηρητικές αγωγές. Αντιθέτως, όσο περισσότερο διαρκεί, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος της στυτικής λειτουργίας.

Μορφές πριαπισμού

Ο πριαπισμός διακρίνεται σε διαφορετικές μορφές, ανάλογα με τον μηχανισμό που επηρεάζει τη ροή του αίματος στο πέος. Αναλυτικότερα, αναγνωρίζονται οι παρακάτω τύποι πριαπισμού:

• Ισχαιμικός πριαπισμός (χαμηλής ροής): Είναι η συχνότερη και πιο επικίνδυνη μορφή. Το αίμα παγιδεύεται στα σηραγγώδη σώματα και δεν μπορεί να απομακρυνθεί. Η στύση είναι επώδυνη, σκληρή και επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου, καθώς οι ιστοί δε λαμβάνουν πλέον οξυγόνο.
• Μη ισχαιμικός πριαπισμός (υψηλής ροής): Προκαλείται από ανεξέλεγκτη εισροή αίματος, συνήθως μετά από τραυματισμό της περιοχής. Η στύση είναι λιγότερο επώδυνη και δεν συνοδεύεται από ισχαιμία, γεγονός που καθιστά την κατάσταση λιγότερο επείγουσα (αλλά όχι λιγότερο σημαντική – ακόμα πρέπει να αξιολογηθεί από ιατρό).
• Υποτροπιάζων ή διαλείπων πριαπισμός: Χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια που υποχωρούν και επανεμφανίζονται. Παρατηρείται συχνότερα σε ασθενείς με αιματολογικά νοσήματα και απαιτεί συστηματική παρακολούθηση.

Πριαπισμός: Συμπτώματα 

Το κύριο σύμπτωμα του πριαπισμού είναι η παρατεταμένη στύση που επιμένει για ώρες. Η κλινική εικόνα διαφέρει ανάλογα με τον τύπο της κατάστασης, και συνήθως περιλαμβάνει: 

• Έντονο πόνο και αίσθηση τραβήγματος στο πέος (ο πόνος δεν εμφανίζεται σε περιπτώσεις μη ισχαιμικού πριαπισμού).
• Διαφορές στη σκληρότητα του πέους, όπου το σώμα είναι πιο σκληρό και η βάλανος πιο μαλακή. 
• Προοδευτική επιδείνωση της δυσφορίας όσο περνά ο χρόνος.

Κάθε στύση που διαρκεί περισσότερες από τέσσερις ώρες, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πόνο, πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επείγον περιστατικό. Είναι σημαντικό ο ασθενής να αναζητήσει άμεσα βοήθεια από τον ιατρό του, για να αποφύγει τις μόνιμες επιπλοκές του πριαπισμού.

Αίτια και προδιαθεσικοί παράγοντες

Τα αίτια του πριαπισμού είναι πολυάριθμα και συχνά σχετίζονται με καταστάσεις που επηρεάζουν τη ροή ή τη σύσταση του αίματος. Πιο βασικά εξ αυτών είναι τα κάτωθι:

• Αιματολογικές παθήσεις, όπως δρεπανοκυτταρική αναιμία, λευχαιμίες και διαταραχές πήξης
• Φαρμακευτική αγωγή, ιδιαίτερα φάρμακα για τη στυτική δυσλειτουργία, αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωσικά
• Χρήση ουσιών, όπως αλκοόλ και ναρκωτικά
• Τραυματισμοί της πυέλου ή του πέους
• Νευρολογικές και μεταβολικές διαταραχές

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο πριαπισμός μπορεί να αποτελεί το πρώτο σύμπτωμα ενός υποκείμενου νοσήματος που δεν έχει ακόμη διαγνωστεί. Για τον λόγο αυτό, ο ιατρός θα πραγματοποιήσει έναν ολοκληρωμένο και ενδελεχή έλεγχο της γενικότερης υγείας του ασθενούς.

Διάγνωση της πάθησης

Η διάγνωση βασίζεται στο αναλυτικό ιατρικό ιστορικό και στην κλινική εξέταση του ασθενούς. Ο ιατρός αξιολογεί τη διάρκεια της στύσης και την ένταση του πόνου, καθώς και πιθανούς προδιαθεσικούς παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν τη λειτουργία του πέους.

Σημαντικές είναι και οι εργαστηριακές εξετάσεις αίματος, καθώς αυτές μπορούν να βοηθήσουν τον ιατρό να εντοπίσει αιματολογικές και μεταβολικές διαταραχές. Ιδιαίτερη διαγνωστική αξία έχει η ανάλυση αίματος από το πέος, καθώς επιτρέπει τη διάκριση μεταξύ ισχαιμικού και μη ισχαιμικού πριαπισμού. Τέλος, το υπερηχογράφημα Doppler χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της αιματικής ροής και καθορίζει τη θεραπευτική στρατηγική.

Πριαπισμός: Αντιμετώπιση

Η θεραπεία του πριαπισμού εξαρτάται από τον τύπο της πάθησης. Αναλυτικότερα:

• Ισχαιμικός πριαπισμός: Αντιμετωπίζεται ως επείγον περιστατικό και περιλαμβάνει αναρρόφηση του παγιδευμένου αίματος, φαρμακευτική αγωγή για την αποκατάσταση της αγγειακής ισορροπίας και, σε εμμένουσες περιπτώσεις, χειρουργική παρέμβαση.
• Μη ισχαιμικός πριαπισμός: Συνήθως αντιμετωπίζεται συντηρητικά, με παρακολούθηση ή ειδικές επεμβατικές τεχνικές όταν κρίνεται απαραίτητο.
• Υποτροπιάζων πριαπισμός: Απαιτεί μακροχρόνια διαχείριση με στόχο την πρόληψη νέων επεισοδίων και τον έλεγχο των υποκείμενων αιτιών.

Ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Δρ. Ιωάννης Γαλανάκης διαθέτει εκτεταμένη εξειδίκευση στη Ρομποτική και Λαπαροσκοπική Ουρολογία στην Ιταλία υπό την διεύθυνση του Pr. Guglielmo Breda, του πρωτοπόρου στη λαπαροσκοπική νεφρεκτομή στην Ευρώπη. Μετεκπαιδεύτηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο στη Λαπαροσκοπική Ουρολογία, Ενδοουρολογία & Ανδρολογία στη μεγαλύτερη Ουρολογική Κλινική της Μ. Βρετανίας. Διατελεί Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής στο Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, καθώς και Διευθυντής Ουρολόγος στο Ιατρικό Κέντρο Ψυχικού. Εάν έχετε ερωτήσεις σχετικά με τον πριαπισμό, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί του.